Oficjalna strona miasta i gminy Myszyniec

Region kurpiowskiej Puszczy Zielonej jest jednym z największych i najciekawszych nie odkrytych regionów etnograficznych w Polsce. Nazwa Kurpiowska Puszcza Zielona pojawiła się po raz pierwszy w XVIII wieku, kiedy to mazowieccy i podlascy osadnicy szlacheccy zaczęli ludzi z puszczy, tzw. „Puszczaków” nazywać ”Kurp” (Kurpś). Nazwa ta pochodzi od chodaków plecionych z łyka (kurpie) a noszonych przez mieszkańców puszczy. Za panowania Piastów tereny dzisiejszej Puszczy Kurpiowskiej stanowiły obszar pograniczny z Prusami. Początkowo przebywali tutaj sezonowo mieszkańcy okolicznych ziem trudniący się rybołówstwem i bartnictwem. Ożywiony ruch osadniczy rozwinął się w XVI i XVII wieku. Na rok 1650 datuje się założenie Myszyńca, największej miejscowości na tych ziemiach, uznawanego za historyczną stolicę Kurpiowskiej Puszczy Zielonej zwanej Myszyniecką.

Myszyniec założyli jezuici za zgodą króla Jana Kazimierza. Osadników zachęcała do osiedlania gwarancja wolności osobistej. Część z nich stanowili zbiegli poddani z folwarków szlacheckich. Do XVIII wieku gospodarka na tym terenie opierała się wyłącznie na eksploatacji dóbr naturalnych. Zajmowano się: rybołówstwem, myślistwem, wytapianiem żelaza z rudy darniowej. Szczególnie uprzywilejowani byli bartnicy. Posiadali oni własną organizację rządzącą się "prawem bartnym", początkowo zwyczajowym, a w latach 1559 i 1616 spisanym, zatwierdzonym zaś przez króla Zygmunta III Wazę w 1630r.

Warunki życia w Puszczy ukształtowały typ ludności puszczańskiej przywiązanej do wolności, ofiarnie walczącej o swą niezależność i swoje prawa. Kurpie byli doskonałymi strzelcami. Oddziały kurpiowskie walczyły przeciw Szwedom w czasie “potopu" w XVII wieku oraz podczas wojny północnej toczonej o tron Polski między Augustem II Sasem a Stanisławem Leszczyński. W 1708 roku na Kopańskim Moście wystąpili przeciw wojskom szwedzkim dowodzonym przez Karola XII. W 1733 roku walczyli przeciw wojskom rosyjskim pod Jednaczewem.

Kurpie odegrali również chlubną rolę w walkach o wyzwolenie narodowe. W czasie insurekcji kościuszkowskiej odznaczył się uformowany z "puszczaków" pułk strzelców. W 1809r. w wojnie z Austrią brał udział kurpiowski 6 Pułk Strzelców Pieszych zorganizowany przez pułkownika Ignacego Zielińskiego. W czasie powstania listopadowego w bitwie pod Ostrołęką (26.V.1831r.) brało udział 1000 Kurpiów ochotników. Dziewiątego marca 1863r. pod Myszyńcem powstańcy styczniowi stoczyli zwycięską bitwę z przeważającymi siłami wojsk carskich. Za udział w powstaniu styczniowym Myszyńcowi odebrano prawa miejskie, które odzyskał dopiero w 1993r.