Na terenie Kurpiowszczyzny wykształciła się gwara kurpiowska, o swoistych wyróżniających ją cechach. Do dzisiaj gwara jest dominującą odmianą języka używaną na wsiach przez osoby starsze, ale również i młodsze. Co ciekawe – niemal każda wioska używa nieco innej gwary – wymowa niektórych głosek różni się. Wśród najciekawszych elementów gwary należy wymienić np. wymawianie „w” jako „zi” (np. wilk – zilk, wiewiórka – zieziórka, wiara – ziara, błogosławieństwo - błogosłazieństwo), wymawianie nosowych końcówek czasowników jako „o” (np. będą – bendo, dźwignął – dźwigno, idą – ido), wymawianie zmiękczonego „p” jako „psi”, zmiękczonego b jako „bzi” (np. Kurpianka – Kurpsianka, piwo – psiwo, papieros – papsieros, pies – psies, robić – robzić), „ę” bywa wymawiane jako „an” (będę – bande, więcej – ziancy). Funkcjonują również wyrazy, które nie są spotykane w potocznej polszczyźnie, np. wyrazy: matyjaśnie, czyli smutno, dziwecak – dziewczyna, buksy – spodnie. Aby zachować to niezwykłe dziedzictwo w gminie Myszyniec organizowane są przez p. Stefanię Prusaczyk warsztaty gwary dla dzieci i młodzieży.
Krótka gadka kurpiowska.
Autor: Witold Kuczyński
Zieta, ja to lubzia zzierzaki, bo to jek cłoziek na nie patrzy, to duzo sia od niech moze nauceć. Weźwa tako śwynie, to łona ma tylo tako morde nie przyjemno, a reśta, to je nawet smacna i choć zyje całe zycie w gnoju, to cłoziek po niej jesce palice oblizuje. A śwynia jekby ziedziała jekie śwyństwa ludzie na śwecie wycyniajo, to by nawet spojrzeć na niech nie chciała. U niektórech ludzi to śwynie majo śwyński zywot, ale znów niektórzy ludzie to śwynie w domu trzymajo. Na przykład moja ciotka. Raz podsłuchałem jek głośno krzycała na nio: „Gdzie ześ była cało noc, ty śwynio! Jek cia strzela niotło w tego ryja!?”. Ale chyba to była Zilijo, bo śwynia ludzkiam głosam przemóziła. Poziedziała tak: „O Matko Boska!” i mowe jej zamkneno. Jesce moge Wom co poziedzieć o kotach, albo o kotach to jus nie banda gadał, bo kota, to kozdy mo?
Ciekawe słowa w gwarze kurpiowskiej
| masiust | aksamit |
| skowroda | patelnia |
| łobślega | obszycie wystka (kamizelki) i spódnicy |
| fafor | wstążka pod szyją wiązana przez mężczyznę w kurpiowskim stroju ludowym |
| czółko | stroik na głowę z aksamitu – element stroju Kurpianki panienki |
| fest | mocno |
| mus | potrzeba |
| łobleka | ubranie |
| maltych | jedzenie |
| zitacka | powitanie |
| bzielnik | miejsce, gdzie suszy się bieliznę i wybiela płótno |
| muza | najprostsze, najszybsze, najtańsze i najsmaczniejsze jadło na przednówku (osolona woda gotowana z dodatkiem żytniej razowej mąki, potrawę należy polać stopioną słoniną z cebulą) |
| fafernuchy | piernikowate ciastka z marchwią |
| zegawka | pokrzywa |
|
Adres:
Plac Wolności 60 07-430 Myszyniec pow. ostrołęcki
woj.mazowieckie
Telefon:
+48 (29) 772-11-41 fax: wew. 10. Godziny otwarcia: 8:00 - 16:00 |
Odwiedza nas 4 gości oraz 0 użytkowników.